Ieder mens is een kunstenaar, zei Joseph Beuys.
Elke creatieve bezigheid heeft direct betrekking
op het bestaan en de denkwijze van de mens.
Al eerder waren er soortgelijke meningen van
kunstenaars en filosofen.
Peter Zondervan
Geboortedatum: 25 april 1938
Geboorteplaats: Tondano (Indonesië)
Zoon van een Indonesische uit Manado en
een Nederlandse hoofdonderwijzer uit Friesland
Opleiding:
Rijksnormaalschool academieklas
(in de tuin van het Rijksmuseum)
Amsterdam 1956 - 1957
Vrije Gooische Academie dag- en avondopleiding
(in Hamdorff) Laren NH 1957 - 1959
Van 1961 tot 1967 is werk gesigneerd met moeders naam Tumbelaka
Opdrachten:
Ontwerpen voor zeefdrukken op linnen
Diverse soorten affiches
Portretten en andere particuliere opdrachten
Elektronische muziekcomposities
Maskers voor dans i.s.m Lisa Bock, Kopenhagen, Denemarken
Aankopen:
Particulieren en collectioneurs
Diverse andere collecties, o.a.
Collectie AMC, Amsterdam
Stedelijk Museum, Amsterdam
Werken die in het bezit waren van Rijksdienst Beeldende Kunst en
Instituut Collectie Nederland zijn voor een groot deel geschonken aan
verschillende ministeries en andere rijksgebouwen door het hele land,
waar zij toen al jaren hingen.
Publicaties:
Catalogus expositie Stockholm, met gedichten
Diverse dag- en weekbladen
Vermelding in verschillende lexicons en biografische handboeken
Boekje 'Peter Zondervan in licht en donker'
met zestien afbeeldingen van zijn werk
zetwerk : Helvetica light
litho's : B.V. Photogravure Van Leer - Utrecht
druk : Drukteam - Laren NH
bindwerk : Boekbinderij Kloosterman B.V. - Amsterdam
exposities onder andere:
'60 Leeuwarden, Galerie Van Hulsen 't Frysk Palet groep
'62 Laren NH, kunstzaal Hamdorff groep
'65 Amsterdam, Museum Fodor groep
'71 Amsterdam, Mozes en Aäronkerk Vredesweek
elektronische muziekcompositie i.s.m. Herman Ysebaert
'72 Stockholm Zweden, Ung Generation
tegelijk met de expositie was in Stockholm de tweede (na Rome) milieu-conferentie,
mijn olieverven en gedichten speelden daarop in.
'80 Amsterdam, Bijenkorf solo fotografie en gouaches
'85 Laren NH, Singermuseum Herfstflora
fotografie: 24 werken 70 x 50 cm,
schorsen van bomen langs de twee bekendste lanen tussen Laren en Blaricum
en composities van het verkomposteringsproces van bladeren tot vruchtbare aarde.
'87 Hilversum, Galerie Boersma solo
10 beschilderde deuren buiten voor de galerie en binnen gouaches
'89 Amsterdam, Antiquités & Modern Arts solo
'95 Leeuwarden, Avéro '50 jaar vrij' groep
'96 Leeuwarden, Galerie van den Berg groep
'04 St.-Jacobiparochie, De Groate Kerk Slikwerk groep
'05 Stiens, Gemeentehuis solo
'05 Nieuwebildtdijk, De Noordster solo
'06 Nieuwebildtdijk, Atelier Elbow solo
'07 Leeuwarden, Galerie 92 duo
'08 Oude Bildtzijl, Aerden Plaats groep
'09 Oude Leije, Galerie Kocken duo
'09 St.-Jacobiparochie, De Groate Kerk groep
In totaal leefde ik ongeveer twaalf jaren uitsluitend van de verkoop via exposities, atelier-bezoek en opdrachten.
Verder was het werken in fabrieken, haven, enz., sociale dienst en verkoop via BKR Beeldende Kunst Regeling.
Nu leef ik van de AOW met af en toe verkoop van schilderijen, gouaches en tekeningen.
Een gevoel van erkenning had ik toen de jaarlijkse gemeenteaankoop in 1965
werk van mij kocht dat in het bezit kwam van het Stedelijk Museum van Amsterdam.
Het betrof een werk uit een serie die ik 'vrij schrift' noemde, met de titel 'teken van leven'.
Om den brode was ik destijds arbeider bij Ketjen Zwavelzuurfabrieken in Amsterdam-Noord.
Mijn mooiste (niet grootste) ateliers tot dusver waren:
Amsterdam
In een pakhuis aan het Oudezijdskolkje had ik een van de twee ateliers op zolder.
Met uitzicht op de zijkant van de Nicolaaskerk. In het oude pakhuis woonden en werkten verschillende kunstenaars.
Laren NH
Atelier aan de Tafelbergweg, achter het huis van mevr. Le Coultre, zij gaf balletles in de twintigerjaren-stijl.
Voor het atelierraam op het noorden groeide een grote ruige den. Deze hield licht tegen,
maar was zo mooi dat ik met lamplicht ben gaan werken.
Friesland
Op het Bildt had ik een atelier aan de Koudeweg, tussen St.-Annaparochie en St.-Jacobiparochie.
Een boerenarbeidershuisje in een enorme ruimte geplaatst, met wolkenluchten in ontelbare variaties.
's Nachts, als het helder weer was, zag je de lichten van de vuurtorens op Terschelling, Ameland en Schiermonnikoog,
met boven je de sterren en de melkweg.
Waar ik een beetje trots op ben is dat ik in '58 en '60 in totaal vijf keer uit een land ben gezet wegens landloperij,
2 keer uit Zweden, 2 keer uit Frankrijk en 1 keer uit Italië.
Zoals Adriaan van Dis wandelt door Parijs,
zo wandel ik door Leeuwarden.
je schildert je schrijft
je vindt een weg
naar de weg zonder einde
Willem Hussem
het getij
als vol de these is
en ledig de antithese
dan is volledig de synthese
PZ
In '86 heb ik tekeningen gemaakt direct op de klei van het wad, bij eb,
wat dan bij vloed werd weggespoeld.
Het wegvagen van de tekeningen gaf me een wonderlijk, eenzaam, gevoel :
Daar sta je dan in een onmetelijke ruimte in je eentje..
Toch geen onaangenaam gevoel.
